Sluiten
  1. stuur door
  2. bedankt
stuur door

Schilderij met verhaal

Op de kamer van wethouder Melzer hangt een bijzonder schilderij. Het is een zeestuk uit de zeventiende eeuw, geschilderd door de Rotterdammer Jacob Adriaensz Bellevois.

Overhandiging achtergrond van schilderij burgemeesterkamer

Ontdekking

Een geïnteresseerde inwoner, Ron Brand, heeft de achtergrond van dit schilderij onderzocht en kwam erachter dat het schilderij aan de gemeente is geschonken. Brand is kunsthistoricus en werkzaam als bibliothecaris in het Maritiem Museum Rotterdam. Hij is gespecialiseerd in zeventiende eeuwse zeeschilderkunst.

Eind november 2005 overhandigde de heer Brand de nieuwste editie van het Rotterdams Jaarboekje aan toenmalig burgemeester Buddenberg. Hierin is het verhaal van het schilderij opgenomen.

Een genereus aanbod

Op 15 februari 1961 schreef Jonkheer Anne Willem van Holthe tot Echten, woonachtig in Den Haag, een brief aan de gemeente Pijnacker. Hij vroeg daarin om toestemming een schilderij na zijn overlijden aan de gemeente te schenken, om geplaatst te worden in het gemeentehuis. Burgemeester en wethouders bogen zich over dit genereuze aanbod en namen contact op met de schenker. Deze bleek een halve eeuw eerder, van 1902 tot 1911, bij de gemeente gewerkt te hebben. Hij had daar zulke aangename herinneringen aan, dat hij de gemeente daarvoor wilde belonen. Gezien de hoge leeftijd en broze gezondheid van Van Holthe tot Echten, vroeg zijn echtgenote aan de gemeente of het schilderij snel in het gemeentehuis opgehangen kon worden. Haar man zou dan nog meekrijgen dat het schilderij op de plek van bestemming was.

De overdracht

De gemeente Pijnacker organiseerde de overdracht op zaterdagmiddag 5 augustus 1961. Burgemeester J. Vader memoreerde de totstandkoming en het waarom van de schenking. De schenker kwam in juli 1902 uit Meppel en vertrok in januari 1911 naar Voorburg. In de tussengelegen periode had hij als ambtenaar gewoond ten huize van burgemeester Hesselt van Dinter. Als ambtenaar was hij zelfs nog iets langer werkzaam geweest, er was nog een laatste handtekening van hem ontdekt op 21 juni 1912. Ruim 50 jaar na zijn vertrek was zijn liefde voor en trouw aan zijn eerste gemeente kennelijk niet verminderd.

Burgemeester Vader sprak van een geschenk een edelman waardig, dat de gemeente Pijnacker zeer dankbaar wilde aanvaarden. Hij beloofde ook het te proberen in dezelfde staat te houden. In de loop van de tijd is het paneel verschillende keren gerestaureerd.

Jacob Bellevois

De schilder Jacob Bellevois [spreek uit: Bellevoois] werd geboren in Rotterdam in 1620 of 1621 en huwde in 1643 met Cornelia Uithoeckx. Zij overleed in 1652, waarna hij in 1655 een tweede huwelijk aanging met Maria 't Hert, afkomstig uit Gouda. Zijn tweede vrouw overleed in 1670.

Schilderij op de burgemeesterkamer

Inspiratie onderging hij waarschijnlijk van twee andere Rotterdamse zeeschilders, Simon de Vlieger en Julius Porcellis. Bellevois' zeestukken bevinden zich overal ter wereld. In Nederland worden zijn schilderijen onder meer bewaard in het Rijksmuseum in Amsterdam, het Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam en het Mauritshuis te Den Haag.

Symboliek

In het Pushkin Museum in Moskou bevindt zich een schilderstuk van Bellevois, dat een kopie zou kunnen zijn van het stuk dat in Pijnackers bezit is. Er zijn bijna 200 schilderijen van Bellevois' hand bekend, waarin twee hoofdgroepen onderscheiden kunnen worden. Allereerst is er de groep van schepen die op een woeste zee tegen rotsachtige kusten te pletter slaan. De tweede groep bestaat uit schilderijen met voorstellingen van riviermondingen met een of meer schepen met gehesen zeilen. De soms in de achtergrond afgebeelde steden zijn niet altijd te herkennen. Het Pijnackerse schilderij behoort tot deze groep en staat beschreven als twee Hollandse driemasters en andere vaartuigen op het IJ voor Amsterdam.

Het Pijnackerse schilderij hing tot begin 2005 in de trouwzaal van het Witte huis en zei daarmee misschien iets tot toekomstige bruidsparen die in deze zaal in het huwelijk werden verbonden. Burgemeester Vader memoreerde bij de overdracht:
"Misschien kan het dit zijn, dat het de jonge echtparen zegt, dat zij zich even rustig aan de woelige levenszee kunnen toevertrouwen als de machtige schepen van staat dit deden op de woelige baren van 't Amsterdamse Y, mits zij zich slechts bewust blijven van de grote kracht die de liefde in hun huwelijk betekent."

Jonkheer Anne Willem van Holthe tot Echten overleed nog geen jaar na de plechtige overdracht op 12 juli 1962. Hij werd 83 jaar.