Geboorteaangifte
De geboorte van een kind moet binnen drie dagen na de bevalling aangegeven worden bij de burgerlijke stand van de gemeente waar het kind geboren is. Vallen de zaterdag en zondag in deze termijn, dan wordt de termijn zodanig verlengd dat daar tenminste twee werkdagen in voorkomen. Voor algemeen erkende feestdagen gelden andere termijnen. U kunt hiervoor contact opnemen met de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar uw kind geboren is. De vader is verplicht aangifte te doen. Iedereen die bij de geboorte aanwezig is geweest, mag ook aangifte doen. De aangever dient een geldig legitimatiebewijs en eventueel een trouwboekje mee te nemen.
Naamskeuze
Sinds 1 januari 1998 mogen ouders zelf de achternaam van hun kind(eren) kiezen, dus die van de vader of die van de moeder. De keuze kan alleen gemaakt worden bij het eerste kind. Eventueel volgende kinderen krijgen dezelfde achternaam. Als gehuwde ouders geen verklaring van naamskeuze hebben afgelegd, krijgt het kind automatisch de achternaam van de vader. Gehuwde ouders die kiezen voor de achternaam van de moeder, kunnen daarvoor gezamenlijk voor de geboorte bij een ambtenaar van de burgerlijke stand een akte van naamskeuze laten opmaken. Dit kan alleen op afspraak, in het gemeentekantoor in Pijnacker.
Als ongehuwde ouders geen verklaring van naamskeuze afleggen, krijgt het kind automatisch de achternaam van de moeder. Ongehuwde ouders kunnen ook een naamskeuze doen voor hun eerste kind. Voorwaarde hierbij is dat de vader het kind erkent. Omdat de moeder persoonlijk (aan de balie) voor de naamskeuze toestemming moet geven, is het verstandig om al voor de geboorte een akte van erkenning van ongeboren vrucht met naamskeuze te laten opmaken.
Erkenning
Als de vader en de moeder van het kind niet met elkaar gehuwd zijn, komt het juridische vaderschap pas tot stand als het kind erkend wordt. Of u een kind kunt erkennen is afhankelijk van meerdere factoren, zoals leeftijd, nationaliteit en burgerlijke staat. De erkenner hoeft niet de verwekker van het kind te zijn. Om een kind te erkennen is altijd toestemming van de moeder nodig.
Wanneer een kind erkend is, ligt alleen het juridische vaderschap vast. Het gezamenlijk gezag is niet automatisch geregeld. Hiervoor moet een verzoek worden ingediend bij de rechbank.
Het is ook niet zo dat het kind automatisch de achternaam van de erkenner krijgt. Als dat de bedoeling is, dan moet de ongeboren vrucht voor de geboorte erkend worden. De moeder moet namelijk in persoon aanwezig zijn om toestemming te geven. Dit geldt alleen voor het eerste kind, alle volgende kinderen krijgen automatisch dezelfde achternaam als het eerste kind. Zij moeten echter wel allemaal apart erkend worden.
Een kind kan op drie momenten erkend worden:
Voor de geboorte
Als een ongehuwde vrouw zwanger is, kan de ongeboren vrucht worden erkend. De relatie tussen de vader en het kind is dan al voor de geboorte vastgelegd in een erkenningsakte. Dit blijkt ook altijd uit de geboorteakte. Het kind heeft dan vanaf de geboorte een vader.
De vader en moeder moeten voor het opmaken van een akte van erkenning van een ongeboren vrucht beiden langs te komen bij de burgerlijke stand. Als het om een eerste kind gaat, kan op dit moment ook een keuze gemaakt worden voor welke achternaam het kind zal dragen.
Heeft één van de ouders een vreemde nationaliteit, dan dient u een afspraak te maken. Belt u daarvoor met de afdeling Publiekszaken op tel. 14 015 .
Bij de geboorteaangifte
Als een kind niet als ongeboren vrucht is erkend, is de erkenning altijd nog mogelijk bij de geboorteaangifte. Aangezien de erkenning geen terugwerkende kracht heeft, heeft het kind pas vanaf de datum van geboorteaangifte juridisch een vader. Ook hier is altijd de toestemming van de moeder nodig. De moeder mag in dit geval schriftelijk toestemming geven. Het kind krijgt in dit geval de naam van de moeder. Het is niet mogelijk is om een naamskeuze te doen aangezien de moeder persoonlijk aanwezig moet zijn.
De erkenner moet naast zijn eigen legitimatiebewijs, de schriftelijke toestemming en een legitimatiebewijs van de moeder meenemen.
Op latere leeftijd
Een kind dat juridisch alleen een moeder heeft, kan erkend worden met toestemming van de moeder. Ook een meerderjarige kan erkend worden, maar dan alleen met toestemming van de meerderjarige zelf en de moeder.
Gezamenlijk gezag
Ongehuwde ouders kunnen gezamenlijk ouderlijk gezag aanvragen over minderjarige kinderen. Dit wordt niet automatisch bij de erkenning geregeld. Het gezag berust in eerste instantie uitsluitend bij de moeder. Indien ongehuwde ouders het gezag gezamenlijk wensen uit te oefenen kunnen zij hiertoe een verzoek indienen bij de Arrondissementsrechtbank. Dit is bijvoorbeeld van belang voor het eventueel bijschrijven van het kind in het paspoort van de vader.
Als de ouders wel gehuwd zijn of een geregistreerd partnerschap zijn aangegaan dan heeft de vader wel van rechtswege het gezag over de kinderen die tijdens het huwelijk of de partnerschapsregistratie geboren zijn. In dat geval is er dus geen actie nodig.
Indienen verzoek
Beide ouders moeten het betreffende aanvraagformulier (PDF 150 kB) invullen en ondertekenen. (Kunt u het formulier niet afdrukken, dan sturen wij het u op verzoek toe.)
Het verzoek moet per post gestuurd worden naar de Arrondissementsrechtbank, Sector familie- en jeugdrecht, van de geboortegemeente van het kind. Persoonlijk afgeven mag ook.
Weet u niet zeker bij welke rechtbank u moet zijn, neem dan contact op met de griffie van de rechtbank in Utrecht (030) 22 33 000. Als het kind niet in Nederland geboren is, of de geboorteplaats is onbekend, dan kunt u het formulier indienen bij de griffie van het gerecht te Amsterdam.
Rechtbank 's Gravenhage
sector familie- en jeugdrecht
Kamer P2 12.30
Postbus 20302
2500 EH DEN HAAG
Bezoekadres:
Prins Clauslaan 60
2595 AJ DEN HAAG
(070 ) 381 31 31
Bij het verzoek moeten de hierna volgende documenten worden overlegd:
- aanvraagformulier rechtbank;
- een gewaarmerkt afschrift van de akte van geboorte van het kind;
- een uittreksel uit de basisadministratie persoonsgegevens van de vader en de moeder;
- een geldig identiteitsdocument van de vader en de moeder.
Heeft u nog vragen over het bovenstaande, dan kunt u contact opnemen met de afdeling Publiekszaken op tel. 14 015 . U kunt vragen naar de medewerker Burgelijke Stand.
* Let op: U heeft voor het lezen van een PDF document de Adobe Acrobat Reader nodig. De Adobe Acrobat Reader kunt u gratis downloaden bij Adobe.